Πολλοί οδηγοί που οδηγούν αυτοκίνητο με χειροκίνητο κιβώτιο ταχυτήτων συνηθίζουν να χρησιμοποιούν τη νεκρά ταχύτητα εν κινήσει σε περιόδους που δε χρειάζεται να επιταχύνουν, πολύ συχνά σε κατηφόρες.
Συνήθως δικαιολογούν τη συνήθειά τους αυτή υποστηρίζοντας ότι έτσι εξοικονομούν καύσιμο.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μία άκρως επικίνδυνη πρακτική που πρέπει να αποφεύγεται σε κάθε περίπτωση.
Αρχικά, η μη χρήση ταχύτητας σε μεγάλες κατηφόρες στερεί από τον οδηγό την κρίσιμη δυνατότητα διατήρησης της ταχύτητας μέσω του κινητήρα, κάτι που συνηθίζεται να ονομάζεται «φρένο κινητήρα». Ο κινητήρας, όταν έχει επιλεγεί η σωστή θέση στο κιβώτιο ταχυτήτων και ο οδηγός δεν πιέζει το πεντάλ του γκαζιού, έχει στην ουσία δυνατότητα συγκράτησης του οχήματος. Η χρήση της νεκράς ταχύτητας στερεί από τον οδηγό αυτή την κρίσιμη δυνατότητα και τον αναγκάζει να χρησιμοποιεί τα φρένα πολύ συχνότερα και για μεγαλύτερη διάρκεια, διαδικασία που οδηγεί στην άσκοπη καταπόνηση και υπερθέρμανση των φρένων. Η τελευταία μπορεί να οδηγήσει σε άμεση μείωση της δυνατότητας φρεναρίσματος σε μια παρατεταμένη κατηφόρα και αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Ένας άλλος κίνδυνος της χρήσης νεκράς ταχύτητας σε κατηφόρα είναι η πιθανότητα σβησίματος του κινητήρα. Εφόσον ο κινητήρας δεν αναγκάζεται σε κίνηση μέσω του κιβωτίου ταχυτήτων, οποιαδήποτε αιτία μπορεί κάλλιστα να τον θέσει εκτός λειτουργίας όσο λειτουργεί στο ρελαντί. Αν συμβεί αυτό, δυστυχώς είναι πολύ δύσκολο για τον οδηγό να διατηρήσει τόν έλεγχο του οχήματος. Μεταξύ άλλων, στα περισσότερα αυτοκίνητα θα διακοπεί απότομα η υποβοήθηση στο πεντάλ του φρένου και στο τιμόνι, απαιτώντας ασύγκριτα μεγαλύτερη δύναμη για τη χρήση τους.
Ακόμα, η διατήρηση του κινητήρα στο ρελαντί για μεγάλα χρονικά διαστήματα και δη εν κινήσει εμποδίζει τη σωστή λίπανση των εξαρτημάτων και τα φθείρει.
Πολλοί οδηγοί λανθασμένα πιστεύουν ότι η χρήση της νεκράς ταχύτητας σε κατηφόρα καταναλώνει λιγότερο καύσιμο. Στην πραγματικότητα, συμβαίνει το αντίθετο. Όταν ένα όχημα κατεβαίνει μια κατηφόρα στη νεκρά, ο κινητήρας καίει καύσιμο για να λειτουργεί στο ρελαντί. Αυτό καταναλώνει καύσιμο χωρίς να προσφέρει κάποια ώθηση.
Η Αρχή Διατήρησης της Ενέργειας είναι σημαντική για να κατανοήσουμε γιατί η χρήση της νεκράς ταχύτητας σε κατηφόρα δεν είναι αποδοτική. Η αρχή αναφέρει ότι η ενέργεια δεν μπορεί να δημιουργηθεί ούτε να καταστραφεί, μπορεί μόνο να μετατραπεί από τη μία μορφή στην άλλη. Όταν ένα όχημα κινείται σε κατηφόρα, η δυναμική ενέργεια που αποκτά λόγω του βάρους του μετατρέπεται σε κινητική ενέργεια, αυξάνοντας την ταχύτητά του. Όταν το όχημα είναι στη νεκρά, αυτή η ενέργεια δεν μπορεί να μετατραπεί σε άλλη μορφή ή να κατανεμηθεί και απλώς αυξάνει την ταχύτητα του οχήματος. Για να ελέγξει την ταχύτητά του, το όχημα πρέπει να μετατρέψει αυτή την κινητική ενέργεια σε θερμότητα μέσω των φρένων. Αυτό μειώνει την απόδοση καθώς παράγεται θερμότητα και η ενέργεια αυτή δε χρησιμοποιείται για την κίνηση των μερών του κινητήρα, με αποτέλεσμα να απαιτείται η χημική ενέργεια του καυσίμου για την τελευταία. Με άλλα λόγια, σπαταλιέται ενέργεια χωρίς να παράγεται έργο. Σε αντίθεση, όταν το όχημα κινείται με επιλεγμένη τη σωστή σχέση στο κιβώτιο ταχυτήτων, η ενέργεια κατανέμεται μεταξύ της κίνησης των μερών του κινητήρα και της περιστροφής των τροχών. Εν κατακλείδι, η επιλογή της νεκράς όχι μόνο δεν εξοικονομεί καύσιμο, αλλά αυξάνει άσκοπα την κατανάλωση.
Η σωστή πρακτική, εφόσον η κατηφόρα απαιτεί αρκετή συγκράτηση της ταχύτητας, είναι επιλογή μιας σχετικά χαμηλής σχέσεως στο κιβώτιο ταχυτήτων η οποία διατηρεί τις στροφές του κινητήρα σε σχετικά υψηλά αλλά ανεκτά επίπεδα. Ο οδηγός, εφόσον είναι ανάγκη, πιέζει για λίγη διάρκεια αλλά σε μεγάλο βαθμό το πεντάλ του φρένου ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Αυτό είναι προτιμότερο συγκριτικά με τη μικρότερη αλλά παρατεταμένη πίεσή του, καθώς παρέχει τη μέγιστη δυνατή επιβράδυνση ενώ καθυστερεί την υπερθέρμανση των φρένων.
Ευχόμαστε ο κάθε αναγνώστης αυτού του άρθρου και οδηγός να κατανοήσει ότι η χρήση νεκράς στο κιβώτιο ταχυτήτων εν κινήσει σε κατηφόρα είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη τακτική που πρέπει να εγκαταλείψει άμεσα.
Drive Mode 